Prawdopodobieństwo opadów to szansa, że w danym miejscu i w danym czasie spadnie przynajmniej niewielka, mierzalna ilość deszczu lub śniegu. 40% nie oznacza, że będzie padać przez 40% dnia ani na 40% powierzchni miasta, tylko że w Twojej lokalizacji opad wystąpi mniej więcej w 4 na 10 podobnych sytuacji. O tym, czy będzie to mżawka, czy ulewa, mówi dopiero przewidywana suma opadów w milimetrach.
- Procent opadów dotyczy jednego punktu i określonego czasu (godziny, części dnia, doby).
- To nie jest odsetek czasu ani obszaru, na którym będzie padać.
- Na PogodaPolski procent godzinowy oznacza szansę opadu co najmniej 0,1 mm w ciągu godziny, liczoną z prognoz zespołowych.
- Ilość opadu podaje suma w mm: 1 mm to 1 litr wody na metr kwadratowy.
- Na pytanie, kiedy przestanie padać, najlepiej odpowiada animacja radaru.
Prawdopodobieństwo opadów: definicja
Prawdopodobieństwo opadów to szansa, że w konkretnym miejscu i w określonym czasie spadnie mierzalny opad. Amerykańska służba meteorologiczna NWS definiuje je jako prawdopodobieństwo, że w danym punkcie prognozy spadnie co najmniej 0,01 cala, czyli około 0,25 mm opadu, w podanym okresie, np. po południu albo w ciągu doby.
Trzy elementy tej definicji są najważniejsze:
- Miejsce: prognoza dotyczy dowolnego punktu w obszarze, dla którego jest wydana, np. Twojego osiedla.
- Czas: procent zawsze odnosi się do konkretnego okresu. 40% na jedną godzinę i 40% na całą dobę to dwie różne informacje.
- Próg: liczy się każdy mierzalny opad, także krótka mżawka.
Co znaczy 40% szans na deszcz
40% szans na deszcz oznacza, że w Twojej lokalizacji opad wystąpi mniej więcej w 4 na 10 podobnych sytuacji pogodowych. NWS wprost zaznacza, że nie chodzi o to, że deszcz obejmie 40% obszaru, ani o to, że będzie padać przez 40% czasu.
Ta sama wartość może powstać na dwa sposoby. NWS opisuje ją jako iloczyn pewności prognosty, że opady w ogóle wystąpią, i części obszaru, którą obejmą:
| Sytuacja | Pewność, że opady wystąpią | Część obszaru z opadami | Wynik |
|---|---|---|---|
| Przelotne opady i burze | 80% | 50% | 40% |
| Szeroki pas deszczu, który może nie dotrzeć | 40% | 100% | 40% |
| Front z deszczem nad całym regionem | 100% | 100% | 100% |
W pierwszym przypadku na pewno gdzieś popada, ale nie wiadomo gdzie. W drugim deszcz albo obejmie wszystkich, albo nikogo. Dla Ciebie efekt jest ten sam: 4 na 10 szans, że zmokniesz.
Jak liczą to modele pogodowe
W prognozach numerycznych prawdopodobieństwo opadów wylicza się z prognoz zespołowych (ensemble). Model liczy się wiele razy z lekko zmienionymi danymi startowymi i sprawdza, w ilu wariantach w danym miejscu pada. Jeśli opad pojawia się w 20 z 50 wariantów, szansa wynosi 40%. Więcej o tym w tekście jak powstaje prognoza pogody.
Według dokumentacji Open-Meteo, z którego dane pokazuje PogodaPolski, procent przy każdej godzinie to szansa opadu powyżej 0,1 mm w godzinie poprzedzającej podaną porę, wyliczona z prognoz zespołowych modeli ECMWF, ICON i GFS. Dla całego dnia strona pokazuje najwyższą wartość godzinową. Pamiętaj, że szansa, że popada choć raz w ciągu całego dnia, jest zwykle co najmniej tak wysoka jak ta wartość. Gdy szansa jest niższa niż 10%, w prognozie zobaczysz napis „Bez opadów”.
Szansa na deszcz a ilość opadu w mm
Procent mówi, czy popada, a suma w milimetrach, jak dużo. Te dwie liczby trzeba zawsze czytać razem. 1 mm opadu to warstwa wody o grubości 1 mm, czyli 1 litr na każdy metr kwadratowy.
Według klasyfikacji natężenia deszczu stosowanej przez meteorologów:
- słaby deszcz: poniżej 2,5 mm na godzinę,
- umiarkowany: od 2,5 do około 7,6–10 mm na godzinę,
- silny: powyżej 7,6–10 mm na godzinę,
- gwałtowny: powyżej 50 mm na godzinę.
Przykłady: 90% i 0,3 mm na cały dzień to prawie pewna, ale słaba mżawka. 30% i 15 mm to rzadki, ale potencjalnie mocny opad, typowy dla letnich burz. Jak czytać obie wartości godzina po godzinie, opisujemy w artykule pogoda godzinowa.
Opady przelotne a deszcz z frontu
Rodzaj opadów zmienia sens prognozy. Deszcz z frontu atmosferycznego obejmuje szeroki pas i trwa kilka godzin, więc prognoza zwykle pokazuje wysoki procent przez wiele godzin z rzędu. Opady przelotne i burze są lokalne i krótkie: prognoza pokazuje wtedy 20–50% przez całe popołudnie, bo model wie, że opady będą, ale nie wie dokładnie, gdzie. Przy takiej pogodzie jedna dzielnica może dostać ulewę, a druga pozostać sucha.
Czy dzisiaj będzie padać i czy jutro będzie padać
Żeby sprawdzić, czy dzisiaj będzie padać, otwórz stronę swojego miasta, np. czy dzisiaj będzie padać w Warszawie, pogoda Kraków albo pogoda Gdańsk. Na górze strony zobaczysz, czy teraz pada, oraz informację o szansie opadów w ciągu najbliższych 24 godzin. Niżej, w prognozie godzinowej, sprawdzisz godziny z najwyższą szansą.
Czy jutro będzie padać, sprawdzisz, klikając jutrzejszy dzień na liście 16 dni: zobaczysz szansę opadów, sumę w mm i prognozę godzinową na cały dzień. Więcej wskazówek w tekście pogoda na jutro i na weekend. Wszystkie miejscowości znajdziesz na liście miast.
Praktyczna ściąga, kiedy brać parasol:
| Szansa opadów | Co to oznacza w praktyce | Co zrobić |
|---|---|---|
| poniżej 20% | opad mało prawdopodobny | parasol zbędny |
| 20–40% | możliwy przelotny lub słaby opad | składany parasol w torbie |
| 40–60% | opad równie prawdopodobny, jak jego brak | weź parasol, zerknij na radar |
| powyżej 60% | opad bardzo prawdopodobny | zaplanuj dzień z deszczem |
Kiedy przestanie padać: radar zamiast prognozy
Na pytanie, kiedy przestanie padać, najlepiej odpowiada radar opadów. Prognoza modelu podaje godziny z deszczem w przybliżeniu, a radar pokazuje, gdzie pada w tej chwili i jak szybko przesuwają się opady. Uruchom animację na radarze pogodowym dla całej Polski, znajdź swoją okolicę i sprawdź, gdzie kończy się strefa opadów. Odległość do jej końca podzielona przez prędkość przesuwania się opadów daje przybliżony czas.
Dla dużych miast są osobne strony radaru, np. radar opadów Warszawa, radar opadów Kraków czy radar opadów Wrocław. Pod mapą znajdziesz prognozę opadów w najbliższych 12 godzinach z szansą w procentach i sumą w mm dla każdej godziny. Jak odczytywać kolory radaru, wyjaśniamy w poradniku jak czytać radar opadów.
Czy dzisiaj będzie padać śnieg
Rodzaj opadu zależy przede wszystkim od temperatury przy ziemi i nad nią. Ikona w prognozie godzinowej podpowie, czy model przewiduje śnieg, deszcz ze śniegiem czy deszcz. Przy temperaturze od około 0 do +2°C rodzaj opadu jest najmniej pewny. Jak rozpoznać śnieg na mapie radaru, opisujemy w tekście opady śniegu na radarze.
Kiedy przestanie wiać
Silny wiatr zwykle słabnie po przejściu frontu albo gdy ośrodek niżowy oddala się od Polski. Prognoza godzinowa na stronie miasta pokazuje prędkość i kierunek wiatru dla każdej godziny, a lista 16 dni maksymalną prędkość wiatru w poszczególnych dniach. W aktualnych warunkach znajdziesz też porywy, które przy wietrznej pogodzie są wyraźnie silniejsze od średniej prędkości. Jeśli IMGW wydał ostrzeżenie przed silnym wiatrem, podaje w nim przewidywany czas trwania zjawiska, a informacja pojawia się na górze strony miasta. Co oznaczają poszczególne stopnie, wyjaśnia artykuł o stopniach ostrzeżeń IMGW.
Najczęstsze pytania
Co oznacza 40% szans na deszcz?
Oznacza, że w Twojej lokalizacji w podanym czasie opad wystąpi mniej więcej w 4 na 10 podobnych sytuacji. Nie znaczy, że będzie padać przez 40% czasu ani że deszcz obejmie 40% obszaru. Może to być pewny deszcz, który dotknie tylko części regionu, albo szeroki pas opadów, co do którego nie wiadomo, czy dotrze.
Czy dzisiaj będzie padać?
Otwórz stronę swojego miasta na PogodaPolski: na górze zobaczysz, czy teraz pada i jaka jest szansa opadów w ciągu najbliższych 24 godzin, a w prognozie godzinowej, w których godzinach. Jeśli opady są blisko, sprawdź radar, który pokazuje, gdzie pada w tej chwili.
Kiedy przestanie padać?
Najdokładniej pokazuje to animacja radaru opadów: widać, z której strony przesuwa się deszcz i gdzie kończy się strefa opadów. Na stronach radaru dla 12 dużych miast PogodaPolski pokazuje też szansę opadów i sumę w mm dla kolejnych godzin.
Od ilu procent brać parasol?
Nie ma jednej granicy, ale praktyczna zasada brzmi: przy 30–40% weź składany parasol, a przy 60% i więcej licz się z deszczem. Ważna jest też suma opadów: przy wysokim procencie i ułamkach milimetra skończy się zwykle na krótkiej mżawce.
Czy dzisiaj będzie padać śnieg?
Sprawdź prognozę godzinową: ikona pogody pokaże, czy przewidywany jest śnieg, a temperatura podpowie, czy opad może przechodzić w deszcz. Przy temperaturze od około 0 do +2°C rodzaj opadu jest niepewny i może to być deszcz ze śniegiem.
Kiedy przestanie wiać?
Prognoza godzinowa na stronie miasta pokazuje prędkość i kierunek wiatru dla każdej godziny, a lista 16 dni maksymalną prędkość wiatru w poszczególnych dniach. Wiatr zwykle słabnie po przejściu frontu albo gdy niż oddala się od Polski.
Oficjalne ostrzeżenia: IMGW-PIB. Dane w serwisie: RainViewer, Open-Meteo i NOAA GFS.
