Barometr aneroidowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego
Zjawiska

Ciśnienie atmosferyczne dzisiaj: jakie jest w normie i jak wpływa na samopoczucie

Redakcja PogodaPolski·6 min czytania·

Fot. Marwan Mohamad, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, przycięte

Ciśnienie atmosferyczne dzisiaj sprawdzisz w hektopaskalach (hPa) na stronie swojego miasta. Średnia wartość na poziomie morza to 1013,25 hPa, a według IMGW-PIB od 1015 hPa mówimy już o podwyższonym ciśnieniu. W prognozach podaje się ciśnienie przeliczone do poziomu morza, dlatego domowy barometr w Krakowie czy Zakopanem pokazuje mniej. Dla pogody i samopoczucia ważniejsza od samej liczby jest jej szybka zmiana.

Najważniejsze w skrócie
  • Średnie ciśnienie na poziomie morza wynosi 1013,25 hPa, co odpowiada 760 mm słupa rtęci.
  • Ciśnienie spada z wysokością, przy ziemi o około 11 hPa na każde 100 m.
  • Rekord Polski według IMGW-PIB to 1054,4 hPa (Suwałki, grudzień 1997 r.).
  • Szybki spadek ciśnienia zapowiada zwykle niż, front i pogorszenie pogody, wzrost: poprawę i uspokojenie.
  • Na stronach miast PogodaPolski pokazujemy aktualne ciśnienie zredukowane do poziomu morza.

Czym jest ciśnienie atmosferyczne

Ciśnienie atmosferyczne to nacisk, jaki wywiera na powierzchnię Ziemi słup powietrza nad nią. Podaje się je w hektopaskalach (hPa), a starsze barometry pokazują milibary (1 mbar = 1 hPa) albo milimetry słupa rtęci (mmHg).

Średnie ciśnienie na poziomie morza wynosi 1013,25 hPa, czyli 760 mmHg. Ta wartość nie oznacza „idealnego” ciśnienia, tylko średnią, wokół której wartości codziennie się wahają. Gdy powietrze opada i gromadzi się nad danym obszarem, powstaje wyż, a gdy się unosi, tworzy się niż. Jak te układy wyglądają na mapie, wyjaśniamy w artykule o tym, jak czytać mapę synoptyczną.

hPa, milibary i milimetry słupa rtęci

Jeśli masz stary barometr ze skalą w mmHg, wartości łatwo przeliczyć: 1 mmHg to około 1,33 hPa. Kilka punktów odniesienia:

hPa (mbar) mmHg
990 ok. 743
1000 ok. 750
1013,25 760
1030 ok. 773
1050 ok. 788

Hektopaskal i milibar to dokładnie ta sama wartość, więc 1020 mbar na tarczy barometru oznacza 1020 hPa w prognozie (o ile oba odnoszą się do poziomu morza).

Jakie ciśnienie jest w normie

Najczęściej ciśnienie w Polsce mieści się w granicach kilkunastu hPa od średniej 1013 hPa, a im dalej od niej, tym rzadziej się zdarza. IMGW-PIB w słowniku dla mediów nazywa obszarem podwyższonego ciśnienia wartości równe lub wyższe od 1015 hPa, a obniżonego niższe niż 1015 hPa.

Ciśnienie (poziom morza) Co zwykle oznacza
poniżej 1000 hPa wyraźny niż, często wietrznie, z opadami; bardzo niskie wartości przy głębokich niżach jesienią i zimą
1000–1014 hPa słabszy niż, zatoka niżowa lub strefa frontu; pogoda zmienna
1015–1030 hPa wyż lub klin wyżowy; zwykle spokojnie, mniej opadów
powyżej 1030 hPa silny wyż, najczęściej zimą: mróz, mgły, słaby wiatr
około 1050 hPa wyjątkowo silny wyż, zdarza się rzadko

Na stronach miast PogodaPolski przy ciśnieniu pojawia się krótki opis: powyżej 1020 hPa „Wyż”, poniżej 1005 hPa „Niż”, a pomiędzy „Ciśnienie w normie”. To uproszczenie, które pomaga szybko ocenić sytuację. Granice są umowne.

Ciśnienie na poziomie morza a barometr w domu

Prognozy i mapy pogody podają ciśnienie zredukowane do poziomu morza, czyli przeliczone tak, jakby każda stacja leżała na wysokości 0 m. Dopiero wtedy można porównywać miasta położone na różnych wysokościach.

Rzeczywiste ciśnienie przy ziemi spada wraz z wysokością, w niższych warstwach atmosfery o około 11 hPa na każde 100 m. IMGW-PIB podał dobry przykład: w marcu 2022 r., gdy prognozowano ciśnienie do 1050 hPa w przeliczeniu do poziomu morza, mieszkańcy Krakowa mogli zobaczyć na barometrach maksymalnie około 1014 hPa.

Jeśli Twój barometr pokazuje wartości dużo niższe niż prognoza, najpewniej mierzy ciśnienie bez korekty na wysokość. W Gdańsku czy Gdyni różnica jest niewielka, w Zakopanem bardzo duża. Wiele stacji domowych pozwala wpisać wysokość nad poziomem morza i wtedy pokazuje wartość porównywalną z prognozą.

Jakie dzisiaj jest ciśnienie: gdzie sprawdzić

Aktualne ciśnienie znajdziesz na stronie każdej z ponad 400 miejscowości w serwisie. Dane pochodzą z modeli numerycznych udostępnianych przez Open-Meteo i są podawane jako ciśnienie zredukowane do poziomu morza, w pełnych hektopaskalach.

Na tej samej stronie zobaczysz też temperaturę odczuwalną, punkt rosy, wilgotność i wiatr. Wszystkie te elementy razem mówią więcej o tym, jak będziemy się czuć, niż samo ciśnienie.

Rosnące i spadające ciśnienie: co mówi o pogodzie

Kierunek zmiany ciśnienia jest dla prognozy ważniejszy niż jego wartość. Szybki spadek oznacza zwykle zbliżanie się niżu lub frontu, a wzrost: napływ wyżu i stopniową poprawę pogody.

  1. Ciśnienie szybko spada. Nadciąga niż, rośnie zachmurzenie, wzmaga się wiatr, wkrótce mogą pojawić się opady. Jesienią i zimą gwałtowny spadek zapowiada często wichurę.
  2. Ciśnienie powoli spada. Pogoda stopniowo się pogarsza, na przykład przed frontem ciepłym.
  3. Ciśnienie stabilne. Układ baryczny utrzymuje się, pogoda raczej się nie zmieni.
  4. Ciśnienie rośnie. Po przejściu frontu chłodnego przychodzi przejaśnienie i ochłodzenie, a później zwykle spokojniejsza pogoda.

Z ciśnieniem wiąże się też wiatr. Wieje tym silniej, im większa jest różnica ciśnienia między sąsiednimi obszarami, dlatego głęboki niż przechodzący blisko Polski oznacza zwykle wichurę, a rozległy wyż: słaby wiatr i ciszę. Przy słabym wietrze zimą łatwo o mgły i smog.

Duże zmiany ciśnienia w ciągu jednej doby zdarzają się rzadko i są ważną informacją. W marcu 2022 r. IMGW-PIB prognozował w centralnej i wschodniej Polsce wzrost ciśnienia nawet o 13 hPa z dnia na dzień.

Ciśnienie atmosferyczne dzisiaj a samopoczucie

Wiele osób łączy gorsze samopoczucie z ciśnieniem, ale organizm reaguje przede wszystkim na szybkie zmiany pogody, a nie na samą liczbę na barometrze. Wahania ciśnienia działają razem ze zmianami temperatury, wilgotności i wiatru.

IMGW-PIB opisuje, że okresowe zmiany ciśnienia mogą powodować uczucie ucisku, kłucia lub dzwonienia w uszach, a u osób wrażliwych na pogodę drażliwość i dolegliwości bólowe. Instytut zaznacza jednocześnie, że przyczyny migren nie są do końca znane, więc trudno przewidzieć, jak dana zmiana pogody wpłynie na konkretną osobę. Pogoda nie jest przyczyną chorób, może jedynie nasilać już istniejące dolegliwości.

Praktyczne wnioski:

  • jeśli wiesz, że źle znosisz zmiany pogody, sprawdzaj ciśnienie i prognozę przejścia frontów z wyprzedzeniem,
  • w dni z gwałtowną zmianą pogody planuj spokojniejszy rytm dnia, dbaj o sen i nawodnienie,
  • silne lub nowe dolegliwości skonsultuj z lekarzem, zamiast przypisywać je pogodzie.

Szerzej o tym, jak pogoda wpływa na organizm, piszemy w artykule biomet dzisiaj.

Rekordy ciśnienia w Polsce

Najwyższe ciśnienie w Polsce, 1054,4 hPa, zanotowano według IMGW-PIB w grudniu 1997 r. w Suwałkach. Bardzo wysokie wartości pojawiają się w chłodnej porze roku, gdy nad wychłodzonym kontynentem osiada gęste, zimne powietrze i tworzy silny wyż.

Najniższe ciśnienie w Polsce podaje się zwykle jako 965,2 hPa: według zestawienia w Wikipedii zanotowano je 26 lutego 1989 r. w Szczecinie i Łodzi. Takie wartości zdarzają się przy przejściu wyjątkowo głębokich niżów, którym towarzyszy bardzo silny wiatr. Obie wartości dotyczą ciśnienia przeliczonego do poziomu morza.

Ciśnienie atmosferyczne jutro: jak to przewidzieć

Ciśnienie na jutro najłatwiej ocenić z mapy synoptycznej: jeśli od zachodu zbliża się niż z frontami, ciśnienie spadnie, a jeśli nad Polskę przesuwa się wyż, wzrośnie. IMGW-PIB publikuje takie mapy w serwisie meteo.imgw.pl.

PogodaPolski pokazuje ciśnienie aktualne, bez prognozy godzinowej. Zmianę pogody, która zwykle idzie w parze ze spadkiem ciśnienia, zobaczysz jednak w prognozie na 16 dni dla Krakowa i innych miast, a nadchodzące opady na radarze pogodowym dla całej Polski.

Najczęstsze pytania

Jakie ciśnienie atmosferyczne jest normalne?

Średnie ciśnienie na poziomie morza to 1013,25 hPa. W Polsce wartości zmieniają się zwykle o kilkanaście, a czasem kilkadziesiąt hPa wokół tej średniej. IMGW-PIB za podwyższone uznaje ciśnienie od 1015 hPa, a za obniżone wartości niższe.

Jakie dzisiaj jest ciśnienie w moim mieście?

Wejdź na stronę swojej miejscowości w PogodaPolski, np. pogoda Warszawa, Gdańsk lub Łódź. W sekcji szczegółów pokazujemy aktualne ciśnienie w hPa, przeliczone do poziomu morza, wraz z krótkim opisem: wyż, niż lub ciśnienie w normie.

Dlaczego mój barometr pokazuje inne ciśnienie niż prognoza?

Barometr mierzy ciśnienie na wysokości, na której stoi, a prognozy podają je w przeliczeniu do poziomu morza. Przy ziemi ciśnienie spada o około 11 hPa na każde 100 m wysokości, więc w miejscowościach położonych wyżej barometr bez korekty pokaże wyraźnie mniej.

Czy niskie ciśnienie powoduje ból głowy?

Wiele osób zgłasza bóle głowy, senność lub rozdrażnienie przy szybkich zmianach ciśnienia, zwłaszcza przy przejściu frontu. IMGW-PIB zaznacza jednak, że przyczyny migren nie są do końca poznane, a reakcja jest bardzo indywidualna. Pogoda nie powoduje chorób, może jedynie nasilać istniejące dolegliwości.

Jakie będzie ciśnienie atmosferyczne jutro?

Prognozę ciśnienia najłatwiej odczytać z mapy synoptycznej IMGW-PIB: jeśli nad Polskę nadciąga niż z frontem, ciśnienie spadnie, a jeśli wyż, wzrośnie. PogodaPolski pokazuje ciśnienie aktualne, bez prognozy godzinowej.

Oficjalne ostrzeżenia: IMGW-PIB. Dane w serwisie: RainViewer, Open-Meteo i NOAA GFS.

Przeczytaj także